Με αφορμή τα πρόσφατα ατυχήματα, η σωστή προετοιμασία μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια όμορφη εξόρμηση και μια επιχείρηση διάσωσης.

Η Ξάνθη διαθέτει έναν μοναδικό ορεινό πλούτο. Μονοπάτια, δάση, ο Νέστος, η περιοχή της Σταυρούπολης και ο καταρράκτης του Λειβαδίτη προσελκύουν όλο και περισσότερους ανθρώπους που επιλέγουν την πεζοπορία ως έναν όμορφο τρόπο άσκησης και επαφής με τη φύση.

Η αύξηση όμως της επισκεψιμότητας πρέπει να συνοδεύεται και από καλύτερη ενημέρωση για την ασφάλεια στο βουνό.

Τα περιστατικά που σημειώθηκαν το τελευταίο διάστημα στην περιοχή μας αποτελούν μια σημαντική υπενθύμιση. Χαρακτηριστικό είναι το ατύχημα της 19ης Ιουλίου στο μονοπάτι προς τον καταρράκτη του Λειβαδίτη, όπου τραυματισμένη πεζοπόρος χρειάστηκε να μεταφερθεί με ειδικό φορείο μέσα από δύσβατο έδαφος μέχρι σημείο προσβάσιμο από ασθενοφόρο. Στην επιχείρηση κινητοποιήθηκαν δυνάμεις της Πυροσβεστικής  της ΕΜΑΚ και εθελοντές της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης παράρτημα Ξάνθης.

Δεν αναφέρουμε τα περιστατικά αυτά για να αποτρέψουμε τον κόσμο από το βουνό. Το αντίθετο. Θέλουμε όλο και περισσότεροι άνθρωποι να γνωρίσουν την ομορφιά του τόπου μας, αλλά να το κάνουν με ασφάλεια και σωστή προετοιμασία.

Τι πρέπει λοιπόν να έχουμε μαζί μας;

Δεν χρειάζεται κάποιος να διαθέτει εξοπλισμό επαγγελματία ορειβάτη για μια απλή ημερήσια πεζοπορία. Υπάρχουν όμως ορισμένα βασικά πράγματα που δεν πρέπει να λείπουν από το σακίδιό μας.

Πρώτα απ’ όλα, χρειαζόμαστε κατάλληλα παπούτσια πεζοπορίας. Ένα ορεινό μονοπάτι μπορεί να έχει πέτρες, λάσπη, ρίζες, απότομες κλίσεις και ολισθηρά σημεία. Η σωστή σόλα και η καλή στήριξη του ποδιού μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο μιας πτώσης ή ενός τραυματισμού.

Το νερό είναι επίσης απαραίτητο. Για μια ημερήσια δραστηριότητα πρέπει να υπολογίζουμε την ποσότητα ανάλογα με τη διάρκεια, τη θερμοκρασία και τη δυσκολία της διαδρομής. Δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι θα βρούμε πόσιμο νερό στη διαδρομή.

Μαζί μας πρέπει να έχουμε τροφή και ένα μικρό ενεργειακό απόθεμα, όπως ξηρούς καρπούς, μπάρα δημητριακών ή κάποιο άλλο τρόφιμο που μεταφέρεται εύκολα.

Το βουνό μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγα λεπτά

Ακόμη και μια ημέρα που ξεκινά με ηλιοφάνεια μπορεί να εξελιχθεί διαφορετικά.

Γι’ αυτό στο σακίδιο πρέπει να υπάρχει αδιάβροχο ή αντιανεμικό, καθώς και ένα επιπλέον στεγνό ρούχο. Το καλοκαίρι δεν πρέπει να ξεχνάμε καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό.

Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα, το οποίο πολλοί θεωρούν περιττό σε ημερήσια πεζοπορία, είναι ο φακός κεφαλής.

Μια μικρή καθυστέρηση, ένας τραυματισμός ή ένα λάθος στη διαδρομή μπορεί να μας βρει στο βουνό μετά τη δύση του ήλιου. Ένας μικρός φακός και μια εφεδρική μπαταρία καταλαμβάνουν ελάχιστο χώρο, αλλά μπορούν να αποδειχθούν εξαιρετικά σημαντικά.

Κινητό τηλέφωνο – αλλά όχι μόνο αυτό

Το κινητό πρέπει να ξεκινά την πεζοπορία πλήρως φορτισμένο, ενώ ένα μικρό power bank είναι ιδιαίτερα χρήσιμο.

Καλό είναι επίσης να έχουμε κατεβάσει offline χάρτη της περιοχής, καθώς στο ορεινό ανάγλυφο δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένη την κάλυψη του δικτύου κινητής τηλεφωνίας.

Το GPS είναι ένα πολύτιμο εργαλείο. Δεν αντικαθιστά όμως τη γνώση της διαδρομής και την κοινή λογική.

Ένα μικρό φαρμακείο μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά

Σε κάθε σακίδιο πρέπει να υπάρχει ένα βασικό ατομικό φαρμακείο.

Γάζες, επίδεσμοι, λευκοπλάστ, αντισηπτικό, ελαστικός επίδεσμος και υλικά για την αντιμετώπιση μιας φουσκάλας καταλαμβάνουν ελάχιστο χώρο.

Όποιος λαμβάνει προσωπική φαρμακευτική αγωγή πρέπει φυσικά να έχει μαζί του τα απαραίτητα φάρμακά του.

Χρήσιμα είναι επίσης μια ισοθερμική κουβέρτα επιβίωσης και μια σφυρίχτρα. Είναι δύο πολύ μικρά και ελαφριά αντικείμενα που σε μια πραγματική κατάσταση ανάγκης μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικά.

Το σημαντικότερο «αντικείμενο» δεν μπαίνει στο σακίδιο

Είναι η προετοιμασία.

Πριν φύγουμε πρέπει να γνωρίζουμε:

• ποια ακριβώς διαδρομή θα ακολουθήσουμε,
• πόσα χιλιόμετρα είναι,
• ποια είναι η υψομετρική της διαφορά,
• πόσο χρόνο υπολογίζουμε ότι θα χρειαστούμε,
• ποιος είναι ο βαθμός δυσκολίας,
• τι καιρό θα συναντήσουμε,
• τι ώρα δύει ο ήλιος.

Και υπάρχει ακόμη ένας πολύ απλός κανόνας που μπορεί να αποδειχθεί σωτήριος:

Κάποιος που δεν συμμετέχει στην πεζοπορία πρέπει να γνωρίζει πού πηγαίνουμε.

Του αναφέρουμε τη διαδρομή που σκοπεύουμε να ακολουθήσουμε, το σημείο από το οποίο ξεκινάμε, ποιοι συμμετέχουν και περίπου τι ώρα αναμένουμε να επιστρέψουμε.

Εάν κάτι συμβεί και δεν έχουμε επικοινωνήσει, αυτή η πληροφορία μπορεί να μειώσει σημαντικά την περιοχή στην οποία θα χρειαστεί να μας αναζητήσουν οι διασωστικές δυνάμεις.

Δεν υπερεκτιμούμε ποτέ τις δυνατότητές μας

Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η επιλογή μιας διαδρομής που δεν αντιστοιχεί στη φυσική κατάσταση ή την εμπειρία μας.

Δεν είναι αποτυχία να γυρίσουμε πίσω.

Εάν ο καιρός αλλάζει, αν έχουμε κουραστεί περισσότερο από όσο περιμέναμε, αν έχουμε χάσει το μονοπάτι ή αν πλησιάζει η δύση του ήλιου, η σωστή απόφαση μπορεί να είναι η επιστροφή.

Στο βουνό ο στόχος δεν είναι απλώς να φτάσουμε στον προορισμό μας.

Ο πραγματικός στόχος είναι να επιστρέψουμε όλοι με ασφάλεια.

Σε περίπτωση ατυχήματος

Εάν συμβεί ένα σοβαρό περιστατικό, προσπαθούμε πρώτα να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και να μην δημιουργήσουμε δεύτερο θύμα επιχειρώντας επικίνδυνες ενέργειες.

Καλούμε το 112 και δίνουμε όσο το δυνατόν ακριβέστερες πληροφορίες: τι έχει συμβεί, πόσα άτομα βρίσκονται στο σημείο, ποια είναι η κατάσταση του τραυματία και κυρίως την ακριβή ή την καλύτερη δυνατή θέση μας.

Δεν εγκαταλείπουμε έναν τραυματία χωρίς σοβαρό λόγο και δεν επιχειρούμε επικίνδυνη μεταφορά εάν δεν υπάρχει άμεση απειλή.

Το περιστατικό στον Λειβαδίτη έδειξε πόσο απαιτητική μπορεί να γίνει η μεταφορά ενός τραυματία σε δύσβατο μονοπάτι, ακόμη και όταν κινητοποιούνται εκπαιδευμένες δυνάμεις και ειδικός εξοπλισμός.

Η πεζοπορία είναι χαρά – αρκεί να είμαστε προετοιμασμένοι

Ο τόπος μας προσφέρει εξαιρετικές δυνατότητες για πεζοπορία και δραστηριότητες στη φύση. Ο Λειβαδίτης, η Σταυρούπολη και πολλές ακόμη περιοχές της Ξάνθης μπορούν να αποτελέσουν έναν σημαντικό πόλο δραστηριοτήτων βουνού· ήδη η Π.Ε. Ξάνθης έχει εντάξει διαδρομές σε Γέρακα, Λειβαδίτη και Σταυρούπολη σε οργανωμένες δράσεις πεζοπορίας.

Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε το βουνό.

Χρειάζεται να το σεβόμαστε.

Να γνωρίζουμε πού πηγαίνουμε, να έχουμε μαζί μας τα βασικά, να ελέγχουμε τον καιρό και τη διαδρομή, να μην υπερεκτιμούμε τις δυνατότητές μας και να ενημερώνουμε πάντοτε κάποιον για το σχέδιό μας.

Γιατί τελικά η σωστή προετοιμασία είναι αυτή που κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην απόλαυση με ασφάλεια και την ταλαιπωρία — και μερικές φορές ανάμεσα σε ένα απλό περιστατικό και μια δύσκολη επιχείρηση διάσωσης.

ΤΜΗΜΑ ΟΡΕΙΝΗΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ

Ελληνική Ομάδα Διάσωσης – Παράρτημα Ξάνθης
www.eodxanthis.gr