Ἡ καθ’ ἡμᾶς Ἱερά Μητρόπολις Ξάνθης καί Περιθεωρίου πληροφορήθηκε ἀπό τὰ Μέσα Μαζικῆς Ἐνημέρωσης ὅτι τὴν 29η Σεπτεμβρίου 2026 ἡ Ὑπουργός Πολιτισμοῦ κ. Λίνα Μενδώνη ὑπέργραψε Μνημόνιο Κατανόησης μὲ τὸν Βούλγαρο ὁμόλογό της κ. Ἐφτὶμ Μιλόσεφ, τὸ ὁποῖο ἐπισφράγισε τὴν συμφωνία ποὺ ἐπιτεύχθηκε, κατόπιν μυστικῶν διαπραγματεύσεων, γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ 48 κειμηλίων ἀπὸ τὴν Βουλγαρία στις Μονές Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης Παγγαίου, Τιμίου Προδρόμου Σερρῶν καὶ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Σερρῶν καὶ Νιγρίτης.
Ἤδη ἐδώ ἐδῶ καὶ τριάκοντα ἔτη, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς ποιμαντορίας μας τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου κ.κ. Παντελεήμονος , ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Ξάνθης καὶ Περιθεωρίου ἐπιδιώκει καὶ ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν λαφυραγωγηθέντων πεντήκοντα κειμηλίων (χειρογράφων, παλαιτύπων κλπ) ἀπὸ τὶς Ἱερὲς Μονὲς Παναγίας Καλαμοῦς Ξάνθης καὶ Παναγίας Ἀρχαγγελιωτίσσης Ξάνθης, οἱ ὁποῖες ὑπέστησαν δήωση ὑπὸ τῶν Βουλγαρικῶν στρατευμάτων κατοχῆς κατὰ τὴν περίοδο 1916-1919.
Οἱ ἐνέργειές μας δυστυχῶς προσκρούουν στὴν ἄρνηση τοῦ βουλγαρικοῦ παράγοντα. Εὐτυχῶς γιὰ ἐμᾶς ἔχουμε πλήρη κατάλογο τῶν διαρπαγέντων κειμηλίων, τὸν ὁποῖο καὶ ἐπισυνάπτουμε στὴν παροῦσα. Τὰ κειμήλια καταλογραφήθηκαν τὸ 1905 ὑπό τοῦ τότε Ἀρχιδιακόνου τοῦ Μητροπολίτου Δράμας καὶ Ἱερομάρτυρος Μητροπολίτου Σμύρνης Χρυσοστόμου Καλαφάτη, Χρυσοστόμου Χατζησταύρου, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφὴ ἔγινε Μητροπολίτης Φιλίππων καὶ κατόπιν Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος.
Ὁ νεαρὸς διάκονος μὲ ἐπιμέλεια καὶ ἐργατικότητα κατέγραψε τὸ σύνολο τῶν κειμηλίων, καὶ μὲ βάση τὴν καταγραφή του ἔγινε ἡ διεκδίκηση ἀπὸ πλευρᾶς τῆς καθ΄ ἡμᾶς Ἱερὰς Μητροπόλεως.
Ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν συμφωνία ποὺ ἀνακοινώθηκε, καί ἡ ὁποία ἀγνοεῖ κατά τρόπο μή παραδεκτό, τίς ὡς ἄνω προσπάθειες τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ὁ Σεβασμιότατος Ποιμενάρχης μας ἀπευθύνθηκε τόσον εἰς τήν Ὑπουργόν Πολιτισμοῦ ὅσον καί στόν Ὑπουργό Ἐξωτερικῶν, μέ τήν ἀπαίτηση ὅπως μεριμνήσουν καὶ γιὰ τὰ κειμήλια τῆς καθ΄ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἔξω ἀπό κάθε λογική ἀνταλλαγῆς, οὕτως ὥστε τὸ σύνολο αὐτῶν νὰ ἐπαναπατρισθεῖ εἰς τὴν καθ΄ ἡμᾶς Ἱερὰν Μητρόπολιν, διότι ἀνήκουν εἰς τὶς Ἱερὲς Μονές μας καὶ ἀποτελοῦν προϊὸν λαφυραγώγησης.
Ἤδη δρομολογεῖται συνάντηση τοῦ Σεβασμιωτάτου μέ τήν Ὑπουργό Πολιτισμοῦ γιά τό θέμα.
