Δύο σημαντικά έργα υποδομής, που σηματοδοτούν ένα νέο κεφάλαιο για την παρουσία και την ανάπτυξη του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά στην Ξάνθη, εγκαινιάστηκαν την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026. Πρόκειται για την αποκατάσταση του διατηρητέου νεοκλασικού κτηρίου στην Παλιά Πόλη και την αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου των ερευνητικών εγκαταστάσεων στα Κιμμέρια.

Τα δύο έργα υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος ανάπτυξης των κτηριακών και ερευνητικών υποδομών του Αθηνά, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0″, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Στις τελετές εγκαινίων παρέστησαν ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικός Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, Καθηγητής Γιάννης Εμίρης, ο Αντιπρόεδρος και Διευθυντής του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), Δρ. Βασίλης Κατσούρος, και ο Υπεύθυνος του Παραρτήματος Ξάνθης και Διευθυντής Ερευνών, Δρ. Γιώργος Παυλίδης. Μαζί τους παρέστησαν ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, κ. Σταύρος Καλαφάτης, ο Θεματικός Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης, Επιχειρηματικότητας, Έρευνας, Καινοτομίας και Κοινωνικής Οικονομίας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Αλέξανδρος Ιωσηφίδης, ο Αντιδήμαρχος Αθλητισμού και Τουρισμού κ. Τάσος Ταρενίδης, ο Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Καθηγητής Γιώργος Μπρούφας και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου, κ.κ. Παντελεήμων, καθώς και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και της ερευνητικής κοινότητας.

Η πρώτη τελετή πραγματοποιήθηκε στις 11:00 στο ανακαινισμένο νεοκλασικό κτήριο, στην καρδιά της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης. Το κτήριο, χαρακτηρισμένο ως Έργο Τέχνης και Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο (ΦΕΚ 199/03.04.1991), αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της πόλης.

Η αποκατάστασή του σηματοδοτεί την επαναξιοποίηση ενός ιστορικού χώρου, συνδέοντας τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τις σύγχρονες ανάγκες της έρευνας και της καινοτομίας.

Οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν με γνώμονα τον σεβασμό στην ιστορική και αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτηρίου, παράλληλα με την προσαρμογή του στις σύγχρονες λειτουργικές απαιτήσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης του εσωτερικού διακόσμου, με έμφαση στα αυθεντικά διακοσμητικά στοιχεία που διασώζονται στο κτήριο.

Το κτήριο των 350 τ.μ. προορίζεται πλέον να φιλοξενήσει δραστηριότητες του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των δεσμών του με την τοπική κοινωνία και δημιουργώντας νέες δυνατότητες για την παραγωγή και τη διάχυση της γνώσης.

Τον καθιερωμένο αγιασμό τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου, κ.κ. Παντελεήμων, ενώ ακολούθησε η συμβολική κοπή της κορδέλας από τον Υφυπουργό Ανάπτυξης, κ. Σταύρο Καλαφάτη. Ακολούθησε περιήγηση στους εσωτερικούς χώρους του νεοκλασικού κτηρίου, κατά την οποία οι προσκεκλημένοι είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το αποτέλεσμα των εργασιών αποκατάστασης και τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του.

Στη συνέχεια, οι επίσημοι προσκεκλημένοι και οι παρευρισκόμενοι μετέβησαν στις εγκαταστάσεις του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά στα Κιμμέρια, όπου στις 12:00 πραγματοποιήθηκε η δεύτερη τελετή εγκαινίων, αφιερωμένη στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου.

Σε μια έκταση άνω των 50 στρεμμάτων, οι παρεμβάσεις αντιμετώπισαν χρόνιες δυσκολίες πρόσβασης και λειτουργικότητας, αναβαθμίζοντας ουσιαστικά τον περιβάλλοντα χώρο και βελτιώνοντας τις συνθήκες καθημερινής λειτουργίας των ερευνητικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος  συμβάλλει στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών και τον βιώσιμο χαρακτήρα των υποδομών.

Πρόκειται για μια επένδυση με άμεσο πρακτικό αντίκτυπο στη λειτουργία του Παραρτήματος Ξάνθης, η οποία παράλληλα διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη των ερευνητικών του δραστηριοτήτων.

Η τελετή ξεκίνησε με τον αγιασμό, τον οποίο τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου, κ.κ. Παντελεήμων, ενώ ακολούθησε η συμβολική κοπή της κορδέλας από τον Υφυπουργό Ανάπτυξης, κ. Σταύρο Καλαφάτη. Ακολούθησε περιήγηση στις αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις, κατά την οποία οι προσκεκλημένοι είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τις παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε στο αμφιθέατρο του Αθηνά, με ομιλίες και χαιρετισμούς εκπροσώπων της Πολιτείας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της διοίκησης του Κέντρου.

Στις αλλαγές που επιφέρουν οι παρεμβάσεις στην καθημερινή λειτουργία των ερευνητικών εγκαταστάσεων αναφέρθηκε ο Δρ. Γιώργος Παυλίδης, Διευθυντής Ερευνών του Αθηνά και Υπεύθυνος του Παραρτήματος Ξάνθης, σημειώνοντας: «Οι υποδομές αυτές βελτιώνουν ουσιαστικά τις συνθήκες της καθημερινής ερευνητικής εργασίας και δημιουργούν νέες δυνατότητες συνεργασίας και σύνδεσης με την κοινωνία. Ειδικά στη Θράκη, η επένδυση στην έρευνα δίνει προοπτική στους νέους επιστήμονες να εργαστούν και να εξελιχθούν στον τόπο μας, συμμετέχοντας ισότιμα στη διεθνή ερευνητική δραστηριότητα. Δική μας ευθύνη είναι να αξιοποιήσουμε αυτούς τους χώρους με δημιουργία και έργο που επιστρέφει αξία στην περιοχή.»

Από την πλευρά του, ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου και Αντιπρόεδρος ΔΣ του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, Δρ. Βασίλης Κατσούρος, επισήμανε: «Φέτος το ΙΕΛ γιορτάζει 35 χρόνια από την ίδρυσή του και 30 χρόνια παρουσίας στην Ξάνθη. Το 1996 επιλέξαμε να κάνουμε έρευνα αιχμής μακριά από την Αθήνα, κάτι που τότε δεν ήταν καθόλου αυτονόητο. Σήμερα αυτή η επιλογή αποδίδει καρπούς. Οι δύο χώροι που εγκαινιάζουμε, το αποκατεστημένο νεοκλασικό της Παλιάς Πόλης, ιστορικό μνημείο και έργο τέχνης και οι αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις στα Κιμμέρια, αποτυπώνουν αυτή τη διαδρομή. Αυτό όμως που μετράει περισσότερο είναι οι άνθρωποι. Κάθε θέση υψηλής εξειδίκευσης στην Ξάνθη σημαίνει έναν νέο επιστήμονα ή μια νέα επιστήμονα που μπορεί να μείνει ή να επιστρέψει στον τόπο καταγωγής και να εργαστεί σε διεθνές επίπεδο, σε πεδία όπως η τεχνητή νοημοσύνη και ο ψηφιακός πολιτισμός. Αυτή είναι η πιο ουσιαστική επένδυση που μπορεί να γίνει σε έναν τόπο. Με τα σημερινά εγκαίνια ανανεώνουμε τη δέσμευσή μας στη Θράκη και στους ανθρώπους της. Το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά είναι εδώ για να δημιουργεί και να ανοίγει δρόμους για το μέλλον.»

Τα δύο έργα στην Ξάνθη αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης επενδυτικής προσπάθειας του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά για την αναβάθμιση και ανάπτυξη των υποδομών του. Μέσα από παρεμβάσεις σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις και τη δημιουργία νέων χώρων έρευνας και συνεργασίας, το Αθηνά επιδιώκει να διαμορφώσει τις συνθήκες για την περαιτέρω ανάπτυξη των ερευνητικών του δραστηριοτήτων και την ενίσχυση του αποτυπώματός του σε εθνικό επίπεδο.

Στη στρατηγική σημασία αυτών των επενδύσεων αναφέρθηκε ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικός Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, Καθηγητής Γιάννης Εμίρης, τονίζοντας: «Τα σημερινά εγκαίνια σηματοδοτούν ένα σημαντικό ορόσημο για την αναβάθμιση των υποδομών του Αθηνά και του ΙΕΛ, αλλά και για την παρουσία μας στην Ξάνθη και σε ολόκληρη την Περιφέρεια. Ολοκληρώνουμε με αυτόν τον τρόπο το όραμα που είχε διαμορφώσει το Ερευνητικό Κέντρο εδώ και χρόνια, για μια δυναμική παρουσία σε μια ακριτική περιοχή της χώρας. Το Αθηνά απασχολεί σήμερα περίπου 100 άτομα στην Ξάνθη, τα οποία έχουν θεσμική συμμετοχή σε 2 μεταπτυχιακά προγράμματα, διενεργούν δεκάδες ερευνητικά και αναπτυξιακά έργα, εκ των οποίων ένα έχει οδηγήσει σε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Με τις αναβαθμισμένες υποδομές μας, το μέλλον είναι σίγουρα ευοίωνο!»

Σε ένα νέο δυναμικό κεφάλαιο για την παρουσία του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά στη Θράκη, αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, εγκαινιάζοντας τις νέες αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις του ΙΕΛ στην Παλιά πόλη της Ξάνθης και στα Κιμμέρια. «Η έρευνα και η Καινοτομία είναι επένδυση για το μέλλον», τόνισε σε δηλώσεις του ο κ. Καλαφάτης, προσθέτοντας ότι: «Είναι σημαντικό για εμάς οι νέες τεχνολογίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη να ανθίσουν και στην περιφέρεια. Η επένδυση σε αυτές έχει ιδιαίτερη σημασία όταν διασυνδέονται με τις ανάγκες της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας. Το Υπουργείο Ανάπτυξης θα συνεχίσει να στηρίζει δράσεις που ενισχύουν την περιφερειακή ανάπτυξη μέσω της γνώσης και της καινοτομίας» τόνισε ο κ. Καλαφάτης, υπενθυμίζοντας ότι: «Τα έργα αυτά συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2,5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, εκ των οποίων 1,3 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για την ανακατασκευή του νεοκλασικού και 1,25 εκατ. ευρώ για τον περιβάλλοντα χώρο, υλοποιήθηκαν με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης».

«Οι νέες αυτές υποδομές», τόνισε ο κ. Καλαφάτης, «είναι ο χώρος όπου το επιστημονικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό μας στην Ξάνθη θα συνεχίσει να δημιουργεί, να καινοτομεί και να παράγει λύσεις με άμεσο αντίκτυπο στην τοπική οικονομία και κοινωνία. Για την Κυβέρνησή μας, τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και το Υπουργείο Ανάπτυξης, η Έρευνα και η Καινοτομία αποτελούν πυλώνα για μια ισχυρή και ανταγωνιστική Ελλάδα», υπογράμμισε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης.